دعاوی ملکی به دو دسته دعاوی ملکی کیفری و دعاوی ملکی حقوقی تقسیم میشوند. این نوع دعاوی بسیار پیچیده است؛ زیرا در دعاوی کیفری یکی از طرفین معامله مرتکب جرم میشود. تشخیص این جرم ها نیازمند وقت زیادی است؛ زیرا افرادی که در این حوزه اقدام به کلاهبرداری میکنند، بسیار ماهر هستند. دعاوی ملکی انواع مختلفی دارند از جمله: فروش و انتقال مال به غیر، دعاوی سرقفلی، خلع ید، دستور تخلیه، الزام به تنظیم مبیع، حق کسب و پیشه اگر ملک و اموال فردی بدون اجازه او، توسط شخص دیگری فروخته یا واگذار شود؛ به این کار انتقال مال غیر میگویند! شاید بعد از خواندن این جمله تعجب کنید که چگونه میتوان چنین کاری را انجام داد. اما در معاملاتی که این روزها صورت میگیرد این موارد بسیار شایع است. پاسخ این سوال هم بله و هم خیر است. اگر خریدار به این امر آگاه باشد که مالی که به او فروخته میشود در اصل متعلق به فردی دیگر است؛ در این صورت او هم مجرم است. اگر از این موضوعی اطلاعی نداشته باشد، مجازاتی برای او در نظر گرفته نمیشود. در خلع ید هیچ قراردادی بین مالک و متصرف وجود ندارد و منشا دعاوی خلع ید، غصب است. اگر فردی یک مال غیرمنقول مانند مغازه، خانه، زمین و… را غصب کرده باشد و آن را به ناحق تصاحب کرده باشد؛ مالک حقیقی میتواند با مدرک مالکیت بلامنازع علیه آن فردی طرح دعوی کند و او را به دادگاه فرا بخواند. در اصطلاحات حقوقی، دستور تخلیه یا حکم تخلیه به این معناست: دست کشیدن متصرف از ملک به نحوی که مالک بتواند بدون هیچ مشکلی، هرگونه تصرفی در ملک خود داشته باشد. در این نوع دعاوی برخلاف دعاوی خلع ید، بین مالک و متصرف قرارداد وجود دارد. دستور تخلیه و حکم تخلیه در بیشتر موارد بین موجر و مستاجر مطرح میشود. اگر پس از پایان قرارداد، مستاجر همچنان ملک را در تصرف خود داشته باشد و از تخلیه نمودن خودداری کند؛ موجر میتواند به دادگاه مراجعه کند و حکم تخلیه بگیرد. به بیانی ساده سرقفلی آن مقدار مبلغی است که در ابتدای قرارداد اجاره ملک تجاری، به مالک پرداخت میشود تا حق استفاده از ملک تجاری به مستاجر انتقال داده شود. این مقدار مبلغ با پیش پرداخت یا ودیعه فرق دارد. سرقفلی، مبلغی بیش از چهار پنجم قیمت ملک تجاری است. در صورتی که در پیش پرداخت مبلغ بسیار کمتری پرداخت میشود. هنگامی که شخص محلی را اجاره میکند؛ با گذشت زمان، مستاجر فعالیت های تجاری خود را انجام میدهد، مشتریانی را بهدست میآورد و همچنین اعتبار کسب میکند. اگر موجر، مستاجر را از آن محل بیرون کند، دعاوی حق کسب و پیشه بهوجود میآید. مستاجر باید ملک دیگری را پیدا کند و باز به فعالیت های خود ادامه دهد تا بتواند مشتری و اعتبار بهدست آورد؛ قانون در این مورد حمایت از مستاجر را سرلوحه خود قرار داده است.![]()
دعاوی ملکی کیفری

فروش و انتقال مال به غیر
آیا خریدار فروش و انتقال مال به غیر هم مجرم شناخته میشود؟
خلع ید
دستور تخلیه
دعاوی سرقفلی
![]()
دعاوی حق کسب و پیشه
دعاوی ملکی به دو دسته دعاوی ملکی کیفری و دعاوی ملکی حقوقی تقسیم میشوند. این نوع دعاوی بسیار پیچیده است؛ زیرا در دعاوی کیفری یکی از طرفین معامله مرتکب جرم میشود. تشخیص این جرم ها نیازمند وقت زیادی است؛ زیرا افرادی که در این حوزه اقدام به کلاهبرداری میکنند، بسیار ماهر هستند. دعاوی ملکی انواع مختلفی دارند از جمله: فروش و انتقال مال به غیر، دعاوی سرقفلی، خلع ید، دستور تخلیه، الزام به تنظیم مبیع، حق کسب و پیشه اگر ملک و اموال فردی بدون اجازه او، توسط شخص دیگری فروخته یا واگذار شود؛ به این کار انتقال مال غیر میگویند! شاید بعد از خواندن این جمله تعجب کنید که چگونه میتوان چنین کاری را انجام داد. اما در معاملاتی که این روزها صورت میگیرد این موارد بسیار شایع است. پاسخ این سوال هم بله و هم خیر است. اگر خریدار به این امر آگاه باشد که مالی که به او فروخته میشود در اصل متعلق به فردی دیگر است؛ در این صورت او هم مجرم است. اگر از این موضوعی اطلاعی نداشته باشد، مجازاتی برای او در نظر گرفته نمیشود. در خلع ید هیچ قراردادی بین مالک و متصرف وجود ندارد و منشا دعاوی خلع ید، غصب است. اگر فردی یک مال غیرمنقول مانند مغازه، خانه، زمین و… را غصب کرده باشد و آن را به ناحق تصاحب کرده باشد؛ مالک حقیقی میتواند با مدرک مالکیت بلامنازع علیه آن فردی طرح دعوی کند و او را به دادگاه فرا بخواند. در اصطلاحات حقوقی، دستور تخلیه یا حکم تخلیه به این معناست: دست کشیدن متصرف از ملک به نحوی که مالک بتواند بدون هیچ مشکلی، هرگونه تصرفی در ملک خود داشته باشد. در این نوع دعاوی برخلاف دعاوی خلع ید، بین مالک و متصرف قرارداد وجود دارد. دستور تخلیه و حکم تخلیه در بیشتر موارد بین موجر و مستاجر مطرح میشود. اگر پس از پایان قرارداد، مستاجر همچنان ملک را در تصرف خود داشته باشد و از تخلیه نمودن خودداری کند؛ موجر میتواند به دادگاه مراجعه کند و حکم تخلیه بگیرد. به بیانی ساده سرقفلی آن مقدار مبلغی است که در ابتدای قرارداد اجاره ملک تجاری، به مالک پرداخت میشود تا حق استفاده از ملک تجاری به مستاجر انتقال داده شود. این مقدار مبلغ با پیش پرداخت یا ودیعه فرق دارد. سرقفلی، مبلغی بیش از چهار پنجم قیمت ملک تجاری است. در صورتی که در پیش پرداخت مبلغ بسیار کمتری پرداخت میشود. هنگامی که شخص محلی را اجاره میکند؛ با گذشت زمان، مستاجر فعالیت های تجاری خود را انجام میدهد، مشتریانی را بهدست میآورد و همچنین اعتبار کسب میکند. اگر موجر، مستاجر را از آن محل بیرون کند، دعاوی حق کسب و پیشه بهوجود میآید. مستاجر باید ملک دیگری را پیدا کند و باز به فعالیت های خود ادامه دهد تا بتواند مشتری و اعتبار بهدست آورد؛ قانون در این مورد حمایت از مستاجر را سرلوحه خود قرار داده است.![]()
دعاوی ملکی کیفری

فروش و انتقال مال به غیر
آیا خریدار فروش و انتقال مال به غیر هم مجرم شناخته میشود؟
خلع ید
دستور تخلیه
دعاوی سرقفلی
![]()
دعاوی حق کسب و پیشه

رسیدگی به پرونده های دعاوی سرقفلی
به وبلاگ خود خوش امدید